Hordhac:
Gabaygan Gantaal waxa tiriyay Abwaanka Weyn ee Maxamed Jaamac Cabdi (Gaax-nuug) isaga oo jooga Jabuuti, taariikhdu markii ay ahayd 21/10/1984 kii, maalintaas oo ahayd sannad-guuradii 15aad ee ka soo wareegtay markii ay maamulka Soomaaliya af-ganbiga ku qabsadeen tooraddii kelidii taliyihii Maxamed Siyaad Barre uu madaxda ka ahaa, oo loo debbaaldegayay xuskeeda.
Abwaan Gaax-nuugna waxa uu u arkayay Soomaaliyi in ay muddadaas 15-ka sanno ah gaadhay heerkii ugu xumaa waqti soo mara, dagaalo ka socda, dalkii oo laga tegayo oo ay ka baqoolayaan aqoonyahannadii, culimo-aw-diinkii, maal-qabeennadii, ilaa geel-jirihii. Gabaygu taas ayuu ka hadlayaa, oo hoggaamiyii Milatari ayuu ku leeyahay “dalkii iyo dadkiina halkaasuu marayaa, adna guri-cas laga guuray ayaad sacabka isu tumaysaa”!.
Gabaygani waa gar-naqsi iyo dood uu Abwaanku kala horyimi kacaankii talada hayay, waxaanu Gabaygani tilmaamayaa dhibaatada ay Siyaad iyo ciidamada uu madaxda uu u yahay ay u geysteen dalkii iyo dadkii Soomaaliyeed, iyaga oo dalkii ka dhigay goob go’doon ah, oo aan ku xidhnayn adduunka, maamulkii dalkuna uu ku mashquulsan yahay kala qaybinta, laynta, barakicinta iyo dhibaataynta ummadda Soomaaliyeed.
Waana kan gabaygii Gantaal.
Sidii geesi hiil dirirayoo, guluf u heenseeyay
Oo gaas digtoonaa col iyo, guuto qabadsiiyay
Oo goob dagaal la isku helay, laga gol roonaaday
Oo gacanta lagu soo dhigoo, gibil madoobaaday
Ama curad ninkeedii go’oo, galabta loo sheegay
Oo gocashadiisii qalbiga, meeli gubaneyso
Oo inay nin kale guursatiyo, godob ka yaabaysa
Xalay gelin dhexaadkii hurdada, goohi maan ledine
Gabaygayga maqal Ina Barroow, waa gantaal culuse
Soomaali gabbal baa u dumay, garab la’aaneede
Godolkeedi Maandeeq la waa, gaaxsanaan jiraye
Ragga yidhi “gujaa lagu lisaa”, waanay garanayne
Hashii gorofka laga buuxin jirey, waa galoof75 madhane
Geyigii barwaaqada sugnaa, labada gooroodba
Geel kama dareeriyo lo’iyo, gaabanoow adhiye
Dhulkan aad nabaad guuriseen, adiyo geeshkaagu
Quruumuhu wax kama soo gataan, mana gunneeyaane
Dalka waxa go’doonshee ka dhigay, meel gabxiyo soora
Ee uunku uga giigayaad, garan aqoon wayday ?
Gobanimadi waad dhaawacdiyo, guushi qarameede
Good iyo abees baad ku tahay, gebiga Soomaale
Dad waxad gummaadaa ka badan, geedahaa baxaye
Ninkii goolibaadhkaa ka tegay, goor kastaba taagan
Raadkiisa waad daba gurtaa, gu’iyo jiilaale
Inta gudaha joogtana dil iyo, waw ganaax culuse
Gaal-shire76 la soo wada mar iyo, gocondho naareede
Hadba kii xilkiisii gutaad, guduri77 siisaaye
Gungumiyo aboodaa ka fuley, gedefki reeraaye
Dhulkan lagu gafee aadmigii, lagu gasaaraayo78
Guurtidi ka yaacdoo ma hadhin, guud-cad taliyaaye
Waxa loo gantoobee79 arliga, looga wada gooshay
Uu geel-jirii uga socdaad, garan aqoon weyday ?
Gocoryohow abtiriyaa khalqiga, goysay boqontiiye
Reerahan goblamay uumiyaa, garangar loo laayey
Reerahan waxay galabsadeen, aan la garanaynin
Gurboodkii ka hadhaybaa ciqaab, guudka loo sudhaye
Haweenkaa raggoodii go’ee, golongolee hoobtay
Hengef iyo haweenkaa gambacad, geeri dhugatoobay
Ee gabanadoodii xabsiga, lagu garaacaayo
Guul-wade sawaabiyo askari, gura ma waayaane
Haddaanaad galiilyada ku taal, uga garaabaynin
Ha gabraarsan Gooboow miyaad, garan aqoon weyday ?
Darkii geesi xidhaybay waqee, doqoni goysaaye
Ummaddii gob lama caasiyee, gees ka wada jeedday
Gaas iyo kabriid bay’sku yiin, gooshkan maanta ahe
Gabanada walaala ah haddii, eedi kala gaadhay
Gurmad baa lagaa eegayiyo, guuto nabadeede
Hayeeshee gu’baa kaa dhiciyo, garasho waayeele
Laba kuu gudboonaa haddaad, gaash80 isugu dhiibtay
Wakaa gaanba gaan weeraree, geeska lays daraye
Waxa gocashadiisii qabiil, loogu wada guuxay
Ee loo gabboodsaday miyaad, garan aqoon weyday ?
Nin direys gashani uumiyii, guri-madoobeeye
Gaashaanki daafaca la yidhi, geyiga Soomaali
Gubbe81 iyo dadkay goor kastaba, gibir ka qaadaane
Girligaanka waxa loogu raray, geel ku soo dhaca’e
Garoomahan xilkoodii gabiyo, geeshkan qalatoobay
Ee guunyo baadiyo ku nool, ganacsi xaaraana
Een habar gidaar yuururtiyo, gaban yar dhaafaynin
Waa gun iyo caadkeed haddaan, gaar u fiirsadaye
Waa waxan gumeystihi ku kicin, maalin gelinkeede
Waxa shicibku uga giigayee, uga gobtahanyooday
Ee looga geydhamay82 miyaad, garan aqoon weyday ?
Bari iyo Galbeed baa dunida, loo gudboon yahaye
Kolka geedka baanaha talada, lagu gorfeynaayo
Ama golaha ummaddaa midow, rag isku gooraamo83
Dal waliba dalbuu gacalsadaa, garabna siiyaaye
Gaal iyo Islaam kama tirsana, geeskan wadareede
Adaa gooni-daaqaa badiyo, gorofta caydheede
Gudcurkaad gudeysaan hadduu, gebiyo kaa tuuray
Ha galaafan beelaha miyaad, garan aqoon wayday?
Gallad malaha aakhiro ninkii, maati gawracaye
Gacantaadu dhagar bay qabtaa, goor iyo ayaane
Hayeeshee marbay gabaxsanoy, teedaba u go’iye
Geeddiga hayaanka ah haddaad, gaadhi keri weydey
Ama aad gulaanyoow xorriyo, guul ka dhalin weyday
Nin geyaa ha guursado miyaad, garan aqoon weyday?
Tebinta iyo tifatirka
Siciid Maxamuud Gahayr (Hargeysaawi)