Hargeysa, (SLpost)- In ka badan 50 Xildhibaan oo ka tirsan Mudaneyaasha Golaha Wakiillada Somaliland, Hanti-dhawrka, Guddida Qandaraasyada, Xisaabaadka guud, Ssharciyaqaanno iyo Aqoonyahanno kala duwan, ayaa shalay ka qeyb galay Kulan lagu gorfeynayey sidi la isu waafajin lahaa shuruucda dhaqaale ee casriga ah iyo sharciyada maaliyadeed ee dalkeenna laga isticmaalo.
Kulankaas ayaa waxa uu daba socday kulammo badan oo lagu gorfaynaayey sidii la isugu dheelli tiri lahaa shuruucda maaliyadeed ee casriga ah iyo kan waddeenkeenna lagaga dhaqmo oo sida la sheegay la sameeyey 40 sano ka hor. Waxaana hirgelinta Barnaamijkan iska kaashaday Baanka Aduunka iyo Xafiiska isku xidhka Barnaamijka dib-u-habaynta shuruucda dhaqaale ee Somaliland (PFM Secretriate) oo muddo Siddeed Bilood ah ku hawlanaa hirgelinta nidaam sharciyadeed oo ay ku wada shaqeeyaan hay’adaha dawliga ah ee ay khusayso Maamulka iyo maareynta Maaliyadda dalku iyo sidii shuruucda maaliyadeed ee Somaliland ula jaanqaadi lahayd shuruucda casriga ee dunida laga isticmaalo.
Xafiiska isku xidhka barnaamijka dib-u-habaynta shuruucda dhaqaale ee Somaliland (PFM Secretriate) Dr. Xasan Jaamac oo ugu horreyn halkaasi ka hadlay ayaa ka warramay marxaladihii kala duwanaa ee ay soo mareen mashruucan iyo qorsheyaasha Xafiiskiisu higsanayo ee mustaqbalka, waxaanu xusay in iyaga oo kaashanaya sharci-yaqaano isugu jira muwaadiniin ah iyo khubaro caalami ah ay diyaariyeen nuqullo sharci oo ay ka mid yihiin Xeerarka Kastamka, Cashuuraha Berriga, Hant-dhawrka Guud, Guddida Qandaraasyada iyo Xisaabaadka Guud. Dr. Xasan waxa uu tibaaxay in shuruucdani noqonayaan kuwo wax ku ool u noqonaya Somaliland waxana uu sheegay waxa uu mudaneyaasha Golaha Wakiillada ugu baaqay inay doorkooda ka qaataan hirgelinta shuruucdaas.
Qaar ka mid ah mudaneyaashii ka hadlay shirkan ayaa tafaasiil ka bixiyey ahmiyada ay shuruucdani u leeyihiin dalka iyo sida loogu baahan inay sharci-dejinta xil weyn iska saaraan. Xildhibaan Xildhibaan Ibraahim Jaamac Cali (Rayte), oo ka mid ahaa Mudaneyaashii aragtidooda ku cabbiray shuruucda ayaa soo dhaweeyey shuruucdan oo uu sheegay inay yihiin waajibaadkii Xukuumadda iyo Xeer-dejinta, waxaanuyidhi; “Sababta Mudanaha Wakiil loogu bixiyey waxa weeye inay ka turjumaan rabitaanka muwaadiniinta, markaa waxaan soo jeedinayaa inay mudaneyaashu xil weyn ka saaraan xeerarkan oo ah kuwo fadhiya rabitaanka bulshada, dalkuna aad ugu baahnaa.”
“Waxaad mooddaa shantan xeer inay ku fadhiyaan hab isu dheeli-tiraya oo lagu ilaalinayo dakhliga waddanka iyo kor u qaadidda nidaamkiisa, waana habka ugu habboon ee lagu karo maaliyadeenna waxaana xoogga la saaray qeybta qandaraasyada oo ah ta ugu muhiimsan maaddaama ay wax kasta soo maraan, waxaan soo jeedin lahaa inay Xildhibaan dhiirradaan , maxaa yeelay markii ugu horeysay ee aynu soo saarno xeer si dhab u dabaqaya dalkeena.” Sidaana waxa yidhi Xildhibaan Cabdiqaadir Askar oo ka mid ahaa Mudaneyaashii kulankaasi ka hadlay.
Xoghaya Guud ee Xisbiga KULMIYE, Xasan Siciid Yuusuf, ayaa sheegay in ballan-qaadyadii Xisbigooda ay ka mid ahayd toosinta iyo kobcinta hay’adaha kala duwan ee Somaliland, Sidaa darteed-na ay soo dhaweynayaan talaabadan Xisbi ahaan. Xasan Siciid oo arrintaa ka hadlayaana waxa uu yidhi; “Mawqifka Xisbiga KULMIYE, waxa weeyaan meel marinta iyo hirgelinta shuruucdan, Madaxweynahana waxaan qabaa in aanu diidanayn hirgelinta shuruucdan, Waajibaadka Golaha Wakiiladda ayaa looga baahan yahay inaad si mug leh oo aanay caadifadi ku jirin u dhamaysaan shuruucdan aynu baahida weyn u qabno.”
Hanad Xaashi Caydiid oo ka mid ahaa Aqoonyahannadii ka qeyb-galay kulankaas gorfeynta ah, ayaa nasiib-darro ku tilmaamay nidaamka maaliyadeed ee Somaliland lagaga shaqeeyaa inuu yahay kii ay ku shaqayn jireen Xukuumaddii Maxamed Siyaad Barre iyo dawladihii Soomaaliyeed ee ka horreeyey, waxaanu yidhi; “Waxaa nasiib-darro ah in shuruucda Maaliyadeed ee aynu Maanta isticmaalnaa ay yihiin kuwii Dawladdii Siyaad Bare iyo Dawladihii ka horeeyey, waxaan markaa xildhibaanada leeyahay wixii la idiin doortay wuxuu sidii aad ummaddan ugu horseedi lahaydeen isbedelo aad ku samaysaan shuruucdii gabowday kani ugu horeeyo, arrimahan oo kalena waa wixii lagu doortay Madaxweyne Siilaanyo iyo Xisbiga KULMIYE.” “Waxanan aaminsanahay in arrintani ay tahay dariiqii aynu ku gaadhi lahayn mashaariicda horumarineed ee dunidu taageeri lahayd, maadaama ay World Bank-kuba ay inoo ogolaadeen inay maalgeliyaan kaabista dhinaca shuruucda casriga ah ee hay’adaha dawliga ah ee ku shaqada leh hawlaha Maaliyada, isbedelkan sharci-na waxaan rumeysanahay inay Madaxweynaha iyo Xisbul-xaakimka KULMIYE.” Sidaa ayuu yidhi Aqoonyahan Hanad.
Gebagabadii kulankaas ayaa waxa iyana halkaasi ka soo jeediyey hadallo isugu jira xog-warran, sharaxaad iyo dardaaran, Xildhibaano kale oo ay ka mid yihiin Aadan Tarrabbi Oogle, Xildhibaan Cabdikariin Aw-Cali Shabeel, Xildhibaan Axmed Kijaandhe iyo Xildhibaan Baar Siciid. Farxaan Maxamed Mumar iyo Ducaale Cabdi oo ka mid ah hawl-wadeennada Xafiiska PFM-ka ayaa iyaguna ka qeyb-galayaasha kulankan uga mahadnaqay sida xilkasnimada leh ee ay isaga xil saareen ka soo qaybgalka iyo aaraah ka dhiibashada kulankaas, waxaanay u qeybiyeen nuqulladii sharci ee barnaamijkaas.
Somalilandpost.net
webmaster@somalilandpost.net