Bulsho waliba dhaqankeed, baro waliba bilicdeed, balli waliba biyihii. Bulsho kastaa waxey leedahay dhaqamo lagu majeerto oo ay kaga gadisantahay bulshooyinka kale iyagoo ku qanacsan kuna hanweyn inuu yahay kan ugu wanaagsan dhaqamada jira, lagana yaabo iney umadaha kale dhaliilaan oo dhaleeceeyaan.
Haddaba giyiga soomalidu dagto oo baaxad ahaan aad u balaadhan deegaan ahaan kala jaad ba ha ahaadee, waxaa aalaaba lagu dabaqaa dhaqankeena diinta islaamka oo ah meesha ugu horeysa uguna danbeysa ee aynu ficiladeena iyo odhaahaheenaba ugu noqono, taasoo jirta haddana iyadoo muslin lawada yahay haddana dhaqankii ayaa lagu kala tagsanyahay waynu ka duwanahay dhaqamada kale sida kuwa lagaga dhaqmo afrikada galbeed ta bari, aasiya iyo carabtaba oo aynu in badan wadaagno diinta islaamka.
Aan hoos u daadago waayadan danbe waxa dhacda in lasoo qaadqaado oo carabka lagu soo celceliyo in jiilashan danbe ay ka tayo yaryihin kana tiro badan yihiin kuwii hore guud ahaanba gaar ahaana waxaa farta lagusii godaa ragga oo xataa maahmaaho iyo murtiyaba lagu sheegay “Ragna waa ragii hore hadalna waa intuu yidhi” wax kale maahe waa noloshii aynu ku nooleyn oo isbadashey iyo iyadoo ay umadda nabi maxamed (NNKH) ay sidan u jihaysantahay oo jiilba jiilkii uu ka horeeyay ka karti badan yahay.
Sidaydoontaba ha ahaatee ragga soomaliyeed waxey ku sifaysan yihiin dhaqamo tolmoon oo iyaga u gaar ah amaba ay yartahay cida la wadaagta, waxaa maskaxdaada kusoo dhacaya tolow maxey noqon karaan?. Waxaa aan marnaba kasuurtoobin nin sharaf, wanaag iyo cisi is bidaya inaanu marnaba gacantiisa u qaadin ruux dumara xataa hadday erayo deelqaafa oon loo dulqaadan karin ku tuurtuurto aadna ay iskaga dhawraan, waxa kaloo iyaduna mid aan marnaba la hilmaami karin ah wakhtiyada la joogo goobaha laga adeegto iyo suuqyada oo ah meelaha ugu saxmada badan kumanaan dad ahina isku waydaaranayaan in dumarka ixtiraam badan la siiyo oo ay raggu uga tanaasulaan iney marwalba wax qabadka ama adeega la siinayo ay ka hormaraan.
Intaaso kaliya maahee waxa iyaduna jirta in goobaha laga raaco gaadiidka dadweynaha (basaska) wakhtiyada qaar ay aad u mashquul badan yihiin dadka oo dhana is maqiiqaan si aaney u seegin hadba baska wakhtigaa taagen, halkaa iyada ah raggu door muhiimay ka qaatan suuro galinta iney dumarka, caruurta iyo waayeelkuba ahaadaan kuwa u horeeya halka ay iyaguna iska sugaan inta ay fursad fiican usoo baxeyso oo ay dhacdoba in ay dhawr bas sidaa kaga buuxsamaan.
Waxaa iyaduna aalaaba dhacda marka jidadka la marayo in dumarka aad loo dhawro oo hadday wataan gaadiidka noocyadiisa kala duwan, xataa ciidanka wado marista ayaa u fududeeya hawlaha wado marista isla markaana aan baadhitaan aad ah ku sameyn.
Badiyaana ma suurtowdo in gabadh soomaliyeed la liido sharafteeda iyadoo ay meesha ka agdhawyihiin goobtaa rag soomaliyeed, waa haybad iyo hu, sharafeed ay ku tilmaaman yihiin oo aan marnaba duugoobin ab ka abna ay soo kala dhaxleen.
W/Q-Hibo Ciise Maxamed (basbaaso)
hibafaakhir@gmail.com