“Waa inaynu dareensanaanaa in mushkiladu inagaga imanayso dhinaca Afrika. Xaqiiqadu waxa weeye Libya waa Afrika ee maaha Yurub” – Raysalwasaaraha Netherlands
Brussels (SLpost)- Hoggaamiyeyaasha Midowga Yurub, ayaa ogolaaday in maraakiib iyo diyaarado intii hore ka badan laga howl-galiyo badda Mediterranean-ka si loo yareeyo tirada muhaajiriinta ku halligmaysa isla markaana loo samato-bixiyo.
Kulankan degdeg ah oo Khamiistii maanta ay isugu yimaadeen hoggaamiyeyaasha 28 waddan oo Midowga Yurub ah, ayaa lagu go’aamiyey in ciidamo Mileteri looga hawl-galin lahaa badda Mediterranean-ka si awood loogaga hortago kooxaha dadka tahriibiya, in kasta oo aan Qalinka lagu duugin. Balse waxa lagu talo-jiraa inay saxeexaan xeer siyaasadeed qeexaya isla markaana ogolaanaya inay diyaarado dagaal u adeegsadaan si ay uga hortagaan doonyaha ay isticmaalayaan dadka ku shaqaysta tahriibinta dadka.
Shirka oo ku qabsoomay Xarunta Midowga Yurub ee Brussels, ayaa ka dambeeyey kaddib markii todobaadkan horaantiisii badda Mediterean-ka ku halligmeen tiradii ugu badnayd ee Tahriibayaal geeriyooday muddooyinkii dambeeyey, iyada oo sidoo kalena la badbaadiyey tahribayaal tiro badan.
Kulankan ayaa la sheegay inuu sii socon doono si meel layskula dhigo diyaarinta Qorshaha lagu hirgelinayo Awoodda mileteri oo muddo laba bilood gudahood ah lagu qaado, isla makaana degdeg looga hortago Kooxaha ku shaqaysta soo dhoofinta dadka.
Waddamada Jarmalka iyo Faransiiska ayaa ballan-qaaday inay ku deeqayaan laba markab, halka dalka Ingiriisku uu sheegay inuu gacan ka gaysanayo ilaalinta badda, laakiin aanu ku raacsanayn xubnaha Midawga Yurub inuu qaabilo muhaajiriinta isku soo biimaynaya Badda.
Waxay waddamadan xubnaha ka ah midawga Yurub isku raaceen inay bishii bixiyaan lacag dhan $9.7 oo milyan, taasoo lagu bixin doono ilaalinta xuduudaha dhinaca badda ee qaaradda Yurub.
“Waa lagama maarmaan in la badbaadiyo nolosha muhaajiriinta oo aynu qaadnaa talaabada saxda ah ee ku waajahan arrintaas,” Sidaa waxa tidhi hoggaamiyaha waddanka Jarmalka, Angela Merkel.
Ra’iisal wasaaraha Ingiriiska David Cameroon, ayaa sheegay in waddankiisu hawl-galka kaga qayb-qaadanayo mid ka mid ah maraakiibtiisa ugu waaweyn ee dhinaca dagaalka, laba markab oo shidaal ah iyo saddex diyaaradood oo nooca qumaatiga u kaca ah.
“Anagoo ah waddanka dhaqaalaha ugu badan ku bixiya dhinaca difaaca ee Yurub, sida ugu weyn ayaanu uga qayb qaadanaynaa,” ayuu yidhi Ra’iisalwasaare Cameroon, balse waxa uu meesha ka saaray inay Midowga Yurub ku raacsan yihiin qaabilaadda muhaajiriinta .
Sidoo kale, Madaxweynaha dalka Faransiiska iyo Raysalwasaaraha dalka Holland, ayaa farta ku fiiqay caqadaha ugu waaweyn ee ka horiman kara qorshahooda, iyaga oo ku baaqay in laga hawl-galo sidii loo abbaari lahaa waddanka Liibiya oo ah Meesha ay tahriibayaashu ka raacaan doonyaha. “Su’aasha maanta taalaa waxa weeye inaynu saxno qaladkii shalay” sidaa waxa ku tiraabay Madaxwewynaha dalka Faransiiska Francois Hollande.
Ra’iisal wasaaraha dalka Holland Mark Rutte ayaa isagoo ka hadlaya kulankaas waxa uu yidhi. “Waa inaynu dareensanaanaa in mushkiladu inagaga imanayso dhinaca Afrika. Xaqiiqadu waxa weeye Libya waa Afrika ee maaha Yurub.”
Doon ay saarnaayeen in ka badan 800 oo qof oo todobaadkan ku halligan tahay xeebaha dalka Liibiya, ayay ku halligmeen dhammaan dadkii saarnaa marka laga reebo tiro aan Boqol gaadhayn oo la badbaadiyey, waaxaanu shilkaasi noqday kii ugu khasaaraha badnaa ee soo gaadhay Tahriibayaasha sannadihii u dambeeyey.