MarkiiuuAlle (SW)uudunidaguudkeedakuabuurayNebiAadan (CS)iyoXaawa,tafiirtiiaydhaleena ayahaayeenmataanolabaiyodhadig ah,kuwaasoo ay ka midahaayeenQaabiiliyomataantiisiiAklima,halkaHaabiilnamataantiisu ayahaydLyotha,taasoomidbamida kalemataantiisauuguursanjiray.
Qaabiilmataantiisiiooaad uquruxbadnaydayuuguursadayHaabiil,kadibnaQaabiilnawaxauunasiib uyeeshayLyothaooahaydmataantiiHaabiilooaadu fool-xumayd,hinaasihiibuukudilayQaabiilwalaalkiiHaabiil.
Kadibisagooafariirsanooargagaxiyonaxdinakamuuqato,oogaran’lamaydkawalaalkiisiuuyidhaahdo,ayuuAlle (SW) usoodiraylabaTukeoodagaalamaya,waxaanadhintay mid ka midahaalabadiiTuke,islamarkaanatukihii kaleayaaaasaymaydkiitukihiidhintay,sidaasbaanuQaabiilkuaasaywalaalkiiHaabiil,(tixraacsuuratulmaa’idahaaayada 31aadeequraankakariimka ah)
DunidaguudkeedkaaynukunoolnahaywaxaAlle (SW)kuabuuraymakhluuqaadbadan,haddii aynoqonlahaydbarriga,biyahaiyokuwasammadahaadaba.
Haddaba,markaaynu dib uhalacsanoqaar ka mid ahdhaqannadiiTaariikhigaahaaeedunidakajirayqarniyadiiaynusoodhaafnay,waxacaado uahaanjirtayoo ayrumeysnaayeeninuuyahaydhambaalsidahageeridaiyoinuuhadalkiisuuuahaawaxyiuuAlle usoodhiibay,islamarkaanauuxidhiidh dhow laleeyahaygeeridaamadhimashadaba.
Haddiiaynutusaale usooqaadano,sababihiidhaliyeycaaddeysigamushriknimadaas ayahaayeeninaanla’aasinmaydkalabka,kadibna laarkijiraynooc ka mid ahshinbirkaasioodul-haadayamaydadbadandushooda, kadibnaquudanaya.
Waxa kaleooayrumeysnaayeendadkahaystadiintabudhismku inhaddii lasaarojidhkaqofkadhintayguradasaremacdabta aykucibaadaystaan (temples)uuqaadidoonoshinbirkaas, kadibna dibloosoogalindoononololcusub.
Waxatariikhdalagusheegaa inshinbirkaasilaguquudiyey dadbadanoo udhintaycudurkadaacuunkaee layidhaahdo(Bubonic plague)kaasoo kadilaacaywadamadayurubtagalbeedqarnigii13-aadee lasoodhaafay.
Sidoo kale,dadkakunoolwadamadalkaGreek’gunawaxayrumeysnaayeeninuuyahayguhaan,oohaddiiuusoodulfadhiistoguriama gee u dhow, kadibnauuciyosaddex jeeruu kadhimanjirayqof ka mid ahqoyskaas,laakiinse,haddiiaanuciyinoouuiskaduulana,aanay lakulmijirin waxdhiilo ahamadhibaatoahbaqoyskaasi,waxaanaykuodhanjireenjireenshinbirkaasi“Go on your way, and bring me good news.”taasoomacnoahaannoqonaysa“Dariiqaagaahaysoo, warwanaagsannoosheeg”waxaanaymarkiidanbeugumagacdareen “Group of crows“ooahaydkalmadGreek ah,oomacnoahaannoqonaysa “kooxdiidillaagaahayd”.
Dhamaanshimbiruhuwaxayleeyihiinxirfadoiyofikradokaladuwankunasalaysanhadbakaladuwanaanshahaxaaladahakugadaamaneejira,inkastoo ayjiraankaladuwanaanshodhinacakartidamaskaxdaiyoqaab-dhismeekamaskaxdaay usameysantahayinkastoohaddanaaan laaqoonsida ay ueegyihiinnaasleydaiyoshinbiraha kale,balsewaxa ayqorayaashukudoodaanaragtida ahawoodahaxaaladahaqaar ay uisticmaalaankaydsigacuntada,amaawoodahafikradahamacquulka aheeiskugarashadamuraayadaiyodamqashada.
Xirfadahagarashoeenaasleyduwaxa ayqayb katahaymaskaxahalooyaqaanoneocortex,shinbirahaaanlahaynqaab-dhismeedkaasi,laakiinselehmaskaxdamaareyntahawlahaadagwaxa layidhaadaapallium
Haddabanooc ka mid ahtukahaoo ayiskuqoysyihiinwaxauuqadhaabtaa
kalluunka,khudaarta,midhahageedaha,maska,caarada,beedka,cufkashimbiraha,cayayaanada,khashinka,raqdaxayawaankaiyo waxkastaoouuhelikaro,kaasoomaalinkasta udoontaqadhaabkaasimasaafadlaguqiyaasoillaaiyo 40mayl ah.
Kaasoohab-dhaqankaiyodabeecadauuleeyahaylagutilmaamaa middagaalbadan,oolehcaqlibadan,kaasoomararkaqaarkoodnalehmuraniyocayaarbadan,lagamanayaaboinuusifududuu uillaawocodkauumaqlo,waxaanuleeyahaydhawaaqalaxamkajiibtaciyaarahaee layaabkabadanee ay ka mid kayihiinqaybahakaladuwanee ayleeyihiinluqadahaaadamuhu.
Waxaanudhalaakiisadhadig afarillaaiyoshanbeedsannadkiiba,beedkaasookudilaacamuddo 18-maalmood ah, kadibna,waxa ayquudisaamuddo4-todobaad ah,waxaanalaguqiyaasaainuugaadhocimrigiisu in kabadan 16-sannadood.
Haddabanoocanoo ka mid ahqoysaskatukahakaasoolooyaqaanoJayayaa ah midkunoolbeedkashinbiraha,isla-markaana ah midxasaradbadanoobaabiiyacufkahoygashinbiruhu aysameysteen, kadibnatukayaasha kalewaxa aysaaraanmaxkamadcadaalad ah,taasoolaguxukumodarajooyinkaladuwan,kamadanbeystanawaydilaan.
Dulucdaqormadeydanhaddaanhoosugasoodaadego,malihicidbaainnaganoqotayshimbirkakunoolbeedkashimbirahaeelooyaqaanoJay,laakiinsewaxaanodhanlahaa indhuglooyeeshomasuuliyiintakunoolbeedkashimbiraha.
Qoraa.MaxamedFaaraxQoti